“Nhà thơ, nhà văn, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ mất ở tuổi bốn mươi – khi sức sáng tạo đang dồi dào, tài năng đang độ chín. Cuộc sống của Lưu Quang Vũ tuy ngắn ngủi, nhưng ông đã sống và làm việc hết mình, đã có những đóng góp không nhỏ cho đời sống văn học dân tộc ở nhiều thể loại: thơ, văn xuôi, kịch…Cuộc đời, sự nghiệp và sự ra đi đột ngột của ông cùng người bạn đời – nhà thơ Xuân Quỳnh đã trở thành một sự kiện trong giới văn nghệ. Năm 2000, Lưu Quang Vũ đã được Nhà nước Việt Nam trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật. Ông là tác giả trẻ tuổi nhất được nhận giải thưởng cao quý này.”

                                                                      (Trích lời giới thiệu của Lưu Khánh Thơ)

                            “Trên mái nhà, cao vút rừng cây

                             Trên rừng cây những đám mây xô dạt

                             Trên ngày tháng, trên cả niềm cay đắng

                             Thơ tôi là mây trắng của đời tôi”

                                                                       (Mây trắng của đời tôi – Lưu Quang Vũ)

 

Sinh thời, Lưu Quang Vũ từng có những vần thơ tha thiết và đắm đuối đến vậy về thi ca. Có thể nói, tuy thành công trên nhiều loại hình nghệ thuật khác nhau, nhưng thơ ca vẫn được coi là một trong những niềm đam mê lớn nhất trong cuộc đời cầm bút của Lưu Quang Vũ. Anh làm thơ như một thôi thúc nội tại mãnh liệt, làm thơ như ghi nhật ký, làm thơ ngay cả khi không thể đăng báo hay chia sẻ cùng ai. Để lại một di sản thơ không nhỏ, nhưng sinh thời, Lưu Quang Vũ mới in được nửa tập thơ trong Hương cây – Bếp lửa (in chung cùng Bằng Việt), hai tập Mây trắng đời tôi (1989) và Bầy ong trong đêm sâu (1993) ra mắt bạn đọc sau khi anh mất. Chính vì vây, Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi (2010) với hơn 100 thi phẩm có thể xem như tuyển tập thơ Lưu Quang Vũ đầy đủ, công phu và kỹ lưỡng nhất cho đến thời điểm này. Được gia đình nhà thơ cung cấp tư liệu và trực tiếp tham gia tuyển chọn, được minh họa bởi hai họa sỹ Nguyễn Thị Hiền và Đặng Xuân Hòa, tuyển tập thơ đem lại cho độc giả hình dung khá toàn diện về hành trình thơ Lưu Quang Vũ, nơi mỗi chặng đều in dấu những suy nghĩ, xúc cảm riêng của tác giả và ghi dấu nhiều biến động của lịch sử, xã hội trong những thập niên cuối của thế kỷ trước. Đọc Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôicũng như nhìn ngắm một khu rừng ở những thời điểm khác nhau, nếu như Hương cây (Phần I) là lộc non, chồi biếc, là ánh sáng rạng rỡ của tuổi trẻ, niềm tin, thì từ Viết cho em từ cửa biển (Phần II), Đất nước đàn bầu (Phần III), rồi Mắt của trời xanh (Phần IV) và Những đám mây ban sớm (phần V), rừng thơ ấy đã qua những mùa thay lá, và người thơ thì trải qua những năm tháng đen tối, đơn độc, đổ vỡ, có lúc tuyệt vọng đến cùng cực, có lúc kiếm tìm sự cứu rỗi trên bờ vai mềm, có lúc co mình lại trong những suy nghiệm về nhân sinh cay đắng... Tuy nhiên, nói như Vũ Quần Phương “Đắm đuối đó là một đặc điểm suốt đời thơ Lưu Quang Vũ. Vui hay buồn, tin cậy hay hoang mang…bao giờ anh cũng đắm đuối”. Và cái giọng điệu đắm đuối ấy là một phần không nhỏ làm nên sức hút cho tuyển tập thơ nói riêng, hồn thơ Lưu Quang Vũ nói chung. Những vần thơ đắm đuối chuyển tải một hồn thơ đắm đuối ở nhiều sắc điệu cảm xúc khác nhau, và xét cho cùng, đắm đuối cũng bởi nhà thơ luôn nặng lòng với con người, quê hương, xứ sở này:

                                  Ước chi được hóa thành ngọn gió

                                  Để được ôm trọn vẹn nước non này

                                 Để thổi ấm những đỉnh đèo buốt giá

                                  Để mát rượi những mái nhà nắng lửa

                                  Để luôn luôn được trở lại với đời…

                               

                                  Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi…

                                                                (Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi)

Bên cạnh hơn một trăm bài thơ được chia làm năm phần, sắp xếp theo trình tự thời gian, tuyển tập còn bao gồm phần thủ bút của Lưu Quang Vũ trích trong tập Cuốn sách xếp lầm trang. Việc ra mắt một tuyển tập dày dặn, công phu về thơ Lưu Quang Vũ không chỉ là cơ hội để người đọc tìm lại những vần thơ từng một thời được say đắm, đến với những bài thơ còn ít được biết đến, mà hơn thế, đây thực sự còn là dịp để Lưu Quang Vũ được nhìn nhận, và ghi nhận ở một tầm vóc mới, xứng đáng hơn trên bình diện thơ ca thay vì đơn thuần dừng lại ở một cây bút được yêu thích.

 

Nhân dịp Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi ra mắt độc giả, Trung tâm Văn hóa Pháp tại Hà Nội – L’espace phối hợp cùng Công ty Văn hóa & Truyền thông Nhã Nam tổ chức buổi tọa đàm về thơ Lưu Quang Vũ với sự tham gia của các diễn giả: nhà nghiên cứu-phê bình văn học Lưu Khánh Thơ, nhà thơ Vũ Quần Phương, nhà thơ Anh Ngọc, nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên dẫn chương trình. Bên cạnh phần trình bày, thảo luận của các diễn giả, độc giả còn có dịp được đắm mình trong một không gian thơ Lưu Quang Vũ qua giọng ngâm của nghệ sỹ Ngọc Thọ.

Buổi tọa sẽ diễn ra vào hồi

(Vào cửa tự do)